Spis treści 5 sekcji

Jak liczymy odsetki za opóźnienie

Odsetki nalicza się za każdy dzień opóźnienia: od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie. Wzór dla każdego okresu ze stałą stopą:

odsetki = kwota × stopa roczna × liczba dni / 365

Gdy w trakcie opóźnienia zmieniła się stopa, kalkulator liczy każdy okres osobno i sumuje wyniki. Przykład: faktura 10 000 zł z terminem 20 lutego 2026 r., zapłacona 10 sierpnia 2026 r. To 171 dni opóźnienia: 130 dni po 14% (pierwsze półrocze) i 41 dni po 13,75% (od 1 lipca). Razem 653,08 zł odsetek.

Odsetki liczy się od kwoty, której dłużnik nie zapłacił w terminie — przy fakturze VAT od kwoty brutto. Przy częściowej wpłacie licz osobno: pełną kwotę do dnia wpłaty i resztę od dnia wpłaty do dnia zapłaty pozostałej części.

Odsetki ustawowe czy handlowe — które naliczyć

  • Transakcja handlowa — obie strony to firmy (albo podmioty publiczne), a umowa dotyczy dostawy towaru lub usługi za wynagrodzeniem. Należą się odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych: stopa referencyjna NBP z 1 stycznia albo 1 lipca plus 10 punktów procentowych. Stopa jest stała przez całe półrocze2.
  • Dłużnik to publiczny podmiot leczniczy (np. szpital publiczny) — stopa referencyjna NBP plus 8 punktów procentowych2.
  • Pozostałe należności — np. od konsumenta albo z umowy, która nie jest transakcją handlową. Jeśli umowa nie określa innej stopy, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie: stopa referencyjna NBP plus 5,5 punktu procentowego1. Zmieniają się w dniu zmiany stopy referencyjnej.

Odsetki należą się bez wezwania do zapłaty i bez wykazywania szkody. Odsetki za opóźnienie nie mogą przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne)1.

Rekompensata 40, 70 albo 100 euro

W transakcjach handlowych wierzyciel ma też prawo do rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, bez wezwania i bez dowodu poniesionych kosztów2:

  • 40 euro — gdy należność nie przekracza 5 000 zł,
  • 70 euro — gdy jest wyższa niż 5 000 zł, ale niższa niż 50 000 zł,
  • 100 euro — od 50 000 zł.

Kwotę w euro przelicza się na złote po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym płatność stała się wymagalna. Kalkulator pobiera ten kurs z serwisu NBP.

Najczęstsze pytania

Od kiedy liczyć odsetki od faktury?

Od dnia po terminie płatności wskazanym na fakturze albo w umowie. Jeśli termin to 20 lutego, pierwszy dzień opóźnienia to 21 lutego.

Czy można naliczyć odsetki od odsetek?

Co do zasady dopiero od dnia wniesienia pozwu o zaległe odsetki, chyba że strony po powstaniu zaległości zgodziły się doliczyć je do długu1.

Jak dokumentuje się naliczone odsetki?

Wierzyciel wystawia notę odsetkową — dokument księgowy, nie fakturę VAT. Programy do faktur wystawiają ją automatycznie z danymi zaległej faktury. Porównanie znajdziesz w rankingu programów do faktur.

Źródła

  1. ↑Kodeks cywilny, art. 481 i 482, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1071 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001071
  2. ↑Terminy zapłaty w transakcjach handlowych — biznes.gov.pl https://biznes.gov.pl/pl/portal/00156
  3. Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 22 czerwca 2026 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, M.P. 2026 poz. 642 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20260000642
  4. Podstawowe stopy procentowe NBP (archiwum) https://static.nbp.pl/dane/stopy/stopy_procentowe_archiwum.xml